آزمایشگاه تخصصی معماری سازمانی سرویس گرای دانشگاه رازی

معماری سازمانی چیست؟

ورود فناوری اطلاعات و ارتباطات به سازمانها با تحولات و تغییرات شگرفی همراه است و این امر نیازمند مدیریت منسجم و یکپارچه‌ای است که بتواند ضمن کنترل چنین تحولی، عناصر و مولفه‌های متنوع سازمان را در راستای اهداف راهبردی، هماهنگ و همراستا نمود. سازمانها چگونه ساختار و فرآیندهای خود را با این فناوری هماهنگ نمایند؟ چگونه فرهنگ سازمانی مطابق با حضور فناوری اطلاعات باشد؟ چگونه می‌توان اجزاء و مولفه‌های مختلف سازمان را ضمن عجین شدن با این فناوری، در راستای اهداف سازمان تنظیم و هماهنگ نمود؟

معماري سازماني رویکردی یکپارچه و جامع است که تمامي ابعاد و حوزه های مختلف سازمانی را با نگاه مهندسی تفکیک می‌نماید و معماري وضع موجود و وضع مطلوب را ترسیم و طرح انتقالی را در اختیار سازمان قرار می دهد که اجرای آن منجر به تنظیم و عجین شدن درست فناوری اطلاعات با سازمان می شود.

تاریخچه معماری سازمانی ؟

  • پیشنهاد معاون محترم دولت-الکترونیک سازمان فناوری اطلاعات برای تاسیس آزمایشگاه و تصویب آن در کمیسیون توسعه دولت الکترونیک استان (شورای راهبری)- دی ماه 93
  • تهیه و تدوین پیشنهادیه تاسیس آزمایشگاه معماری سازمانی در دانشگاه رازی با همکاری دفتر فناوری اطلاعات، امنیت و ارتباطات استانداری کرمانشاه- اسفندماه 93
  • همکاری با دفتر معاونت دولت الکترونیک سازمان فناوری اطلاعات کشور به منظور اصلاح و تهیه نسخه نهایی پیشنهادیه- اردیبهشت و خرداد 94
  • پذیرش پیشنهادیه تاسیس آزمایشگاه در سازمان فناوری اطلاعات کشور و عقد قرارداد با دانشگاه شهید بهشتی برای همکاری در راه اندازی آزمایشگاه دانشگاه رازی- مرداد ماه 94
  • برگزاری دوره های آموزشی در دانشگاه شهید بهشتی- مهر ماه و بهمن ماه 94
  • ایجاد هسته پژوهشی معماری سازمانی با رویکرد سرویس گرا در دانشگاه رازی با حضور سه نفر از اعضاء هیئت علمی- آذر ماه 94
  • عقد تفاهم نامه بین دانشگاه رازی کرمانشاه و سازمان فناوری اطلاعات کشور- آذر ماه 94
  • تهیه و تدوین طرح توجهیی تاسیس رشته کارشناسی ارشد معماری سازمانی و تصویب آن در دانشگاه رازی- دی ماه 94
  • افتتاح رسمی آزمایشگاه توسط جناب آقای دکتر واعظی، وزیر محترم ارتباطات و فناوری اطلاعات- تیرماه 95

جایگاه معماری سازمانی

آزمایشگاه معماری سازمانی دانشگاه رازی یکی از ارکان اصلی در برنامه ملی معماری فناوری اطلاعات کشور می باشد. و اولین آزمایشگاه منطقه ای است که بر اساس این برنامه، ایجاد گردیده است. هدف اصلی از ایجاد این آزمایشگاه این است که بتواند نقش مرجع بودن را در ارزیابی و نظارت بر تدوین و اجرای پروژه های معماری را سازمانی را برعهده گیرد. معهذا، تا کسب جایگاه آزمایشگاه مرجع، می تواند در فعالیت های تدوین و اجرای پروژه های معماری سازمانی، فعال باشد. ضمن اینکه فعالیت های پژوهشی، آموزشی و فرهنگ سازی را همواره در اولویت فعالیت های خود قرار می دهد. جایگاه و رابطه آزمایشگاه با دیگر نهادیهای مرتبط، در شکل زیر دیده می شود.

معماری سازمانی

کاربرد معماری سازمانی

افراد مختلف سازمان می‌توانند کاربردهای مختلفی از معماری سازمانی داشته باشند. توصیف‌های موجود در محصولات که عمدتاً به صورت گرافیکی ارائه می‌شوند کمک زیادی به تصمیم‌گیری‌ها، تحلیل‌های راهبردی، ارزیابی و اصلاح فرآیندهای حرفه، ارزیابی و سنجش کارائی، پیش بینی و برنامه‌ریزی تغییرات، ارزیابی هزینه‌ها و غیره می‌نماید. بعنوان نمونه، دیدگاه‌های سطح بالایی چون «دیدگاه برنامه‌ریز» و «دیدگاه مالک» مناسب هیئت مدیره و مدیر ارشد سازمان است چرا که این دو دیدگاه توصیف کننده سرفصل‌های اطلاعاتی، ماموریت‌ها، فرآیندهای کاری، توزیع جغرافیایی مکان‌های سازمانی، ساختار سازمانی، رویدادهای مهم و راهبردهای ماموریتی سازمان هستند. از طرف دیگر، افرادی چون «کارشناسان فناوری اطلاعات»، «طراحان سیستم»، «تحلیل‌گران» و غیره می‌توانند توجه خود را روی محصولات «دیدگاه طراح» متمرکز کرده و به بررسی مواردی چون مدل مفهومی و منطقی داده‌ها، نمودارهای فعالیت، مدل مفهومی شبکه، سلسله مراتب سازمانی، نمودارهای ترتیبی و قواعد کار بپردازند. از لحاظ ماهیت، معماری سازمانی فرآیندی است که پیش از آنکه جنبه فنی داشته باشد، جنبه مدیریتی و عملیاتی دارد. این نسبت بعضاً ۸۰ به ۲۰ عنوان می‌شود.

مزایای معماری سازمانی(فناوری اطلاعات) برای دستگاه های دولتی و شرکت های خصوصی

  • همراستا سازی اهداف و فعالیت های فاوا دستگاه با ماموریت و اهداف سازمانی (کارامدی سازمان)
  • یکپارچگی خدمات، سیستم ها و بانک های اطلاعات سازمانی (یکپارچگی)
  • نگاه جامع در انتخاب راهکارهای فاوا مناسب و متناسب (ERP, BPMS, Portal, ITIL, ISMS,...)
  • مدیریت پذیری و کاهش هزینه های فناوری اطلاعات
  • ارائه خدمات الکترونیکی کارامد و یکپارچه سازمانی به شهروندان

مزایای "معماری سازمانی" در مقیاس کشوری(دولت الکترونیک)

  • نگاه جامع کشوری به راهکارها، استانداردها و فناوری ها
  • هماهنگ سازی معماری سازمان ها با معماری دولت الکترونیک
  • تحقق تعامل پذیری بین سازمانی (e-GIF)
  • کاهش هزینه ها و جلوگیری از دوباره کاری در صنعت فاوا
  • تحقق ارائه خدمات یکپارچه از پنجره واحد به شهروندان
  • زمینه سازی برای پایش متمرکز خدمات الکترونیک دستگاه ها و بهبود مستمر شاخص ها